Năm 2025 đánh dấu sự phát triển theo chiều sâu của thị trường giao dịch hàng hóa trong bối cảnh kinh tế toàn cầu liên tục biến động. Việc kết nối trực tiếp với các sở giao dịch quốc tế đã giúp thị trường trong nước theo sát diễn biến giá hàng hóa thế giới, đồng thời nâng cao năng lực quản trị rủi ro cho cả nhà đầu tư và doanh nghiệp.
Theo số liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), trong năm qua, thị trường giao dịch hàng hóa tại Việt Nam ghi nhận những bước tiến rõ rệt về quy mô, thanh khoản cũng như mức độ tham gia của nhà đầu tư. Những chuyển biến này phản ánh quá trình hội nhập ngày càng sâu rộng của thị trường nội địa với các trung tâm giao dịch hàng hóa lớn trên toàn cầu, đồng thời cho thấy sự trưởng thành đáng kể của một kênh đầu tư và quản trị rủi ro còn khá mới tại Việt Nam.
Thanh khoản lập đỉnh, kim loại quý dẫn dắt dòng tiền
Theo thống kê của MXV, giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên trong năm 2025 đạt khoảng 7.500 tỷ đồng, tăng gần 46% so với năm trước đó. Đặc biệt, tại thời điểm kết thúc phiên giao dịch ngày 23/12, tổng giá trị giao dịch toàn thị trường đã vượt ngưỡng 17.000 tỷ đồng – mức cao nhất kể từ khi thị trường giao dịch hàng hóa tập trung chính thức vận hành tại Việt Nam.
Không chỉ mang ý nghĩa về mặt quy mô, con số này còn cho thấy mức độ liên thông ngày càng rõ ràng giữa thị trường trong nước và quốc tế. Các lệnh giao dịch tại Việt Nam được đối ứng theo thời gian thực với những sở giao dịch hàng hóa hàng đầu thế giới như CME Group (Mỹ) hay LME (Anh), qua đó giúp giá trong nước phản ánh sát cung – cầu toàn cầu, đồng thời gia tăng tính minh bạch và hiệu quả vận hành của thị trường.
Xét về cơ cấu dòng tiền, năm 2025 chứng kiến sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm hàng hóa. Kim loại quý vươn lên trở thành nhóm dẫn dắt, trong đó bạch kim nổi bật khi giá tăng mạnh từ vùng 894 USD/ounce vào cuối năm 2024 lên 2.034 USD/ounce vào cuối năm 2025, tương đương mức tăng hơn 127%.
Động lực cho đà tăng này đến từ sự kết hợp của nhiều yếu tố như nguồn cung toàn cầu sụt giảm, nhu cầu công nghiệp và trang sức duy trì ở mức cao, cùng với xu hướng suy yếu của đồng USD sau ba lần cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED). Bên cạnh đó, những lo ngại liên quan đến chính sách thương mại và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng cũng góp phần củng cố vai trò của bạch kim trong các chiến lược phòng vệ giá trị. Không chỉ tăng mạnh về giá, bạch kim còn dẫn đầu về thanh khoản khi chiếm hơn 17% tổng khối lượng hợp đồng giao dịch toàn thị trường trong năm 2025.
Trái lại, nhóm nông sản trên sàn CBOT trải qua một năm nhiều khó khăn khi tình trạng dư cung toàn cầu cùng căng thẳng thương mại Mỹ – Trung tiếp tục gây áp lực lên giá. Dù dầu đậu tương và đậu tương vẫn giữ tỷ trọng giao dịch lớn, lần lượt chiếm 14,7% và 12,7% tổng khối lượng hợp đồng, nhưng diễn biến giá kém tích cực đã khiến tâm lý thị trường trở nên thận trọng hơn.
Hệ sinh thái giao dịch trưởng thành, nền tảng cho quản trị rủi ro năm 2026
Trong bối cảnh biến động giá ngày càng gia tăng, vai trò của thị trường giao dịch hàng hóa như một công cụ phòng vệ rủi ro (hedging) tiếp tục được khẳng định. Thông qua kênh giao dịch tập trung, nhiều doanh nghiệp sản xuất và xuất nhập khẩu nông sản đã chủ động cố định chi phí đầu vào trong dài hạn, từ đó bảo vệ biên lợi nhuận trước những biến động khó lường của chuỗi cung ứng và giá cả toàn cầu.
Một điểm đáng chú ý của thị trường năm 2025 nằm ở cơ cấu tài khoản giao dịch. Với gần 50.000 tài khoản, tăng khoảng 15% so với năm trước, nhà đầu tư cá nhân chiếm tới 99,5%, trong khi nhóm tài khoản tổ chức và doanh nghiệp chỉ chiếm khoảng 0,5%. Theo thông lệ quốc tế, đây được xem là một “tỷ lệ vàng” trong giao dịch hàng hóa.
Trong khi nhà đầu tư cá nhân đóng vai trò duy trì thanh khoản liên tục, giúp thị trường vận hành thông suốt và hiệu quả, thì chính dòng vốn này lại là bên cung cấp đối ứng, tạo điều kiện để các tổ chức và doanh nghiệp thực hiện các giao dịch phòng vệ với quy mô lớn mà không gây biến động mạnh về giá. Sự kết hợp giữa dòng vốn cá nhân linh hoạt và nhu cầu quản trị rủi ro của doanh nghiệp đã hình thành một hệ sinh thái tương đối hoàn chỉnh, nơi mỗi nhóm tham gia đều tìm thấy giá trị riêng.
Song song với đó, sự phát triển của các hợp đồng Micro tiếp tục mở rộng cơ hội cho nhà đầu tư cá nhân. Với quy mô chỉ bằng 1/10 so với hợp đồng tiêu chuẩn, các sản phẩm như Bạc Micro và Đồng Micro giúp hạ thấp đáng kể rào cản về vốn. Trong bối cảnh giá bạc liên tục lập đỉnh, Bạc Micro đã vươn lên vị trí thứ 6 về khối lượng giao dịch toàn thị trường với khoảng 6,7%, trong khi Đồng Micro đứng ở vị trí thứ 7 với 6,1%.
Cùng với sự mở rộng của thị trường, cấu trúc thị phần môi giới nhìn chung vẫn ổn định ở nhóm dẫn đầu, song mức độ cạnh tranh ở nhóm phía sau ngày càng rõ rệt. Tính đến cuối năm 2025, Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Gia Cát Lợi tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu với 32,66% thị phần, tiếp theo là Saigon Futures (13,07%) và Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Thành phố Hồ Chí Minh – HCT (12,98%). Ở nửa sau bảng xếp hạng Top 5, Hitech Finance vươn lên vị trí thứ tư với 8,55%, trong khi Công ty TNHH Đầu tư Quốc tế Hữu Nghị đứng thứ năm với 7,07%, phản ánh mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt trong một thị trường tăng trưởng nhanh.
Theo ông Nguyễn Ngọc Quỳnh – Phó Tổng Giám đốc MXV, bước sang năm 2026, thị trường hàng hóa toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều yếu tố bất định, từ địa chính trị, chính sách thương mại cho đến biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, dữ liệu giao dịch tập trung, tính minh bạch và khả năng liên thông quốc tế được xem là những nền tảng then chốt giúp thị trường vận hành ổn định.
Với vai trò là hạ tầng kết nối giữa thị trường trong nước và các sở giao dịch hàng hóa quốc tế, MXV đang góp phần định hình một kênh giao dịch hàng hóa chính thống, hỗ trợ doanh nghiệp và nhà đầu tư Việt Nam tiếp cận các chuẩn mực quản trị rủi ro toàn cầu, qua đó chủ động hơn trong việc ổn định chi phí sản xuất và tối ưu hiệu quả sử dụng dòng vốn trước những biến động của kinh tế thế giới.
